mardi 31 janvier 2017

HEE U NYÉÑ BANGA MAHÔLA ?


HEE U NYÉÑ BANGA MAHÔLA ?

Ingéda bôt ba kôba ba bé ke ngwéé i gwét, ba bi ke ba solop i Ngog Lituba. Ngim ikété yap i ti mahoñol le ba lek hosi mis ni bôdôl, ba bôdlak ki bakil hosi ñem lakii ba yé limut likeñi. Bape ikété yap ba ti mahoñol le ba kee liemb inyuu i yémbél bihosi ni bakil hosi. Bape ki ba soohe Hilôlômbi le a kéés ba ba nkéés loñ mee, a jôs ba ba njôs man mee. Inyuule bakil hosi ba yé bôt ba binam yag hosi ki i yé ndik minsôn. Inyuule i sés njok bé yon i tuga njok i je i wom. Ha nyen Hilôlômbi a nog masoohe ma bôt ba kôba ni bo ba yémbél i bôt ba ba jôs bo gwét. Ni bo ba kit le ba ga bagla bé ni Hilôlômbi. Jon Hilôlômbi a bi ti bo yi ni pék le ba ôô bisélél gwap le ba ba ngwélés, a ti bo yi ni pék le ba sal bijek gwap le ba ba kunde, a ti bo yi ni pék le ba bana nko le ba tééda mambén ma Hilôlômbi ni le man mee a gwés loñ mee.

U yé u nimil bikai, u nigne makoñ i e keñi. Hilôlômbi nyen a yé banga mahôla. U bégés nye ikété ngandag bôt. U ti nye mayéga ikété likoda likeñi.

Yaônde, 18 kondoñ 2009

                                                      Nkam PONDI PONDI

http://antoinepondipondi.blogspot.com

 

lundi 30 janvier 2017

Nhéñha


MBÉN NJOMBONGO


MBÉN NJOMBONGO

I mbén MBU ini yon i nti mut niñ, yon i ntimbis yaga nye ngwélés i pes mbén béba ni nyemb. I mbén ini i nla boñ i nson unu ni i njel ini le minsôn mi mbombop bé, minsôn mi tabé béba to béba i tabé ikété minsôn. Mbagi nôgôs i tabé ikété minsôn inyuule Hilôlômbi nyen a bi heg mut ni minsôn. Yom man mee a nlama yéñ yon i yéle sômbôl mbén NJOMBONGO i yon ikété yéé, a yi tééda minsôn nwé inyuu i ti Hilôlômbi bibégés ni lipém bi kôli ni nye. Jon a man mee, u nlama niñ ni pék inyuu i gwélél mambén ma Hilôlômbi. U ôm bañ minsôn nwoñ nsohi ibale u mbôk mbén. U yi le hana i nkoñ biték nyen u niñ ni bôt boñ ba libôk. Maboñog moñ mon ma boñ we le u bana niñ boga. Ha ni nyen Hilôlômbi a yi le u yé toi man wé, le u nhiôm bé kingéda béba ndik kingéda Mbu.

Yaônde, 14 kondoñ 2009

Nkam Pondi Pondi

http://antoinepondipondi.blogspot.com


 

MAPUNA


MAPUNA

Di nla kobol i bug ini kal le ingéda mut a mboñ we jam libe yak we u ntihbe le u nôgôs nye. Jon u nog le: mut a bép we nyik, wek u bép nye nsas i tôñ.

Ingéda mut a nyi le ibale bo ndi a ntoñ we mindañ, nyumbi, sañ, gwét i ke ni bisu waga yén bé nwee, waga bana ngui i tihbe nye, i mut nunu a nwas we nwee, ni we waga niñ ikété nsañ. Hala wee mut a nyi le a tôgbe bañ we inyuule wa saa i béba a mboñ we too a mbet too a nkuli.

Ni we wa tééda libag joñ li ngwélés. Hala a yé nlélém inyuu loñ. Mbén i ntuga le mut a pun. A nlama soman bikéhene.

Bôt ba nkal le ibale bo mut a mboñ we béba, Hilôlômbi a pun we. Hala wee i mut nunu,Hilôlômbi a kokse nye. Inyuu hala nyen ibale bo u mpun isii béba mut a mboñ we, wee u ntoñ mbôm béba ya kwél we. Hala a nlet le mut a nwas le mut numpe a boñ nye béba, ni nye a nwéhél nye. Mu i njel i nyen u ntehe le malép ma nyégle bé dikôwa, to lipun i ntomba ñem.

Yaônde, 11 biôôm 2008

Nkam PONDI PONDI

 


 

 

NHÉÑHA


NHÉÑHA



Di nla kobol i buk ini kal le ingéda ngim yom tole ngim jam i ta habé i nlélém nyen ba nkal le i yom i tole i jam li li,nhéñha. Jon u nok le, nkôgô i nañak, i nheñlak maboñ. Mu i njel i nyen u nok ki le, i bag mabui ma bikai ndi a nyila bee bi likañ. Mut a nla nhéñha mbod. Hala wee i mbod a bak a hééba, i ta habé nye i nyuu, a nhaba mbod ipe.

Di nla ki kobol i buk ini ni kal le hala a yé bai i su i mut i mbéna bé bai.
Jon nhéñha i yé su i nene habé kikii yôha ni kel.

Lipém li mut li mboñ nye le su wéé i nhéñha. Hala wee su i mut nu i nwambi inya i yé le u ntehe le a nkon maséé. Ndutu i nla boñ mut le a kañ su. Hala wee su i nhéñha nye.I jam lini li nla ndigi bôña inyuu mut su i mbai ingéda hémle yéé i mboñ nye le a ntehe mapubi ma Hilôlômbi. Mbebi, mbuluk, tjôdôt, maliga i ke bisu gwon bi nhôla mut le ñem wéé i hémle Hilôlômbi.

U nyil hala maboñok méé ni bibuk bi mpémél i nyo wéé.
I mut nunu a nkon bé woñi i hémle Hilôlômbi. Jon bôt ba kôba ba bé kal le : njee a gwal man ! I mut nunu a mboñ bé béba, a yé mut telepsép, a nyi lingwañ ni bisai bi Hilôlômbi. Libag jéé ni maboñog méé mon ma nyis bôt le i mut nunu su wéé i nbéñha. Mut nyemede nyen a nlama yéñ i tehe mapubi ma Hilôlômbi. Hala a yé kimasoda. Inyuule mut nyekinye to yom yokiyo i nla bé bagal nye ni gwéha i Hilôlômbi.



YAÔNDE, 10 dipos 2006
Nkam PONDI PONDI.


jeudi 29 décembre 2016

NWÉHÉL


NWÉHÉL

         Hala a yé le, u mboñ béba ndi u tam béba yoñ. Ingéda ba nkal le, ba nwéhél wé, hala a nkobla le i mut u mboñ béba, a nhéya béba u mboñ nye i ñem wéé. Hala a nkobla ki le a nhôya béba yoñ. Jon mut a nla nwéhél béba, mut a nla nwéhél bisol, mut a nla nwéhél maboñog ma mut numpe i ke bisu. Hilôlômbi a nla nwéhél béba i mut a mboñ, Hilôlômbi a nla nwéhél mut a mbôk mbén yéé i ke bisu.

         Bôt ba nla nwéhlana bibéba gwap, bisol gwap, maboñog map i ke bisu. Jôñ mut yon i nyi bé nwéhél béba mut a mboñ. Ingéda mut a nyi nwéhél yag bôt bape ba nwéhél nye bibéba gwéé. Nwéhél i nkobla bé le mahoñol moñ ma nyi habé i jam li mbôña. Nwéhél i nkobla ndigi le i béba ba mboñ we, u ntééda bé yo i ñem woñ. I mut a nyi nwéhél, a nniñ longe inyuule i nwaa a mboñ jam, a ñôt mahoñol méé longe liôdôg inyuu i mboñ le a tam bañ i yom a mboñ. I mut nunu a nyi gwel nyuu yé ni nyemede. Hala a nlôl ndigi ni sômbôl i mut nyemede ni suhul yé i nyuu. Mut a nla bé kal le, a ngwélél Hilôlômbi ndi a yi bé nwéhél manyañ. Hala a yé kimasoda le mut a nyi nwéhél i mut a mboñ nye béba.

         Jon ingéda u nog le, soho me ta béme kiñ ni we, hala wee, nwéhél me ndi me ntehe béme i jam lini kikii we. I kon ini ya nwéhél we, hala wee i kon ini ya pendel we.

         Ihôha ini ya nwéhél bé we. Hala wee u nke njek ngwé, u hada njok i sumbi. Jon u nlama yi le, ihôha hoñ ini ya sôk boñ le u gwiya kel yada.

         Ibale bo ndi u nla yi gwel hiun hoñ banga ligwelek, hala a hôla we le u boñ bañ béba, i wa yiga sôk tam. Masoda ni nu nkil hi kokok.

 

Yaônde, 15 matumb 1999

   Nkam Pondi Pondi

http://antoinepondipondi.blogspot.com

LIKAP

 

        Hala a yé jam li mbéna béngé base. Di nla kobol i bug ini  ni kal le hala a yé gwéha mut a ngwés Hilôlômbi ni mut wé libôk. Mu i njel i nyen mut likap a nti i mut a gwé bé yom i yom a gwé kikii bo moni, mbod, bijek, bee i ke ni bisu. U nyi mut likap ingéda u nog le, njagi njok malép ma ipupuga, ba ha we, u ha nlal nyuñ. U nogog ki le, Bakô a kap njoi i mbôgôl bôt, a yégla tôl. Di nla kal le likap li yé i hôla mut tole ntôñ i base i jôi ni i gwéha Hilôlômbi. Ingéda mut a nkap, a mboñ i jam li ni longe yéé i ñem. Jon u nog le, ti i yé masoda i lel kôs. Hala wee i mut likap nunu, Hilôlômbi a nsayap nye ni nye a nkônde bana bigwel moo. Yak mam ma niñ yéé ma nke longe. Inyuu hala nyen mut likap a nlama bé ndigi bôn. A nlama bé ndigi bem le kikii a bana bigwel moo i lel balal ba ndamba, nyen a nkap tigale a bem jôga, a yi bé i yom i yé le likap.

 

       Likap li mboñ mut le a nimis bé niñ yéé. Likap li ntohol mut ni nyemb yéé. Jon u nog le, likap li ntééda libô.

 

       Ndi mut a hôya bañ nyemede, jon u nog le ipôda, ba pôt we, u mpôt habé mut.

 

YAÔNDE, 19 maye sép 2007

                                                  Nkam Pondi Pondi