jeudi 10 janvier 2019

KIDIG MUT



KIDIG MUT

Di nla kobol i buk ini ni kal le  hala a yé mut a ta bé ntôndôô, mut a ñap bé, mut a gwé kidig tel.

Yom u nlama yi yo ini le, tôle a ta bé nlimil u njok. Hala wee njok i ñénél  bé tôle inyuule tôle a yé titigi. U nogok ki le : bititigi bi nta bé kon . Hala wee u yan bañ mut bitéé bi mis.

Yaônde, 07 dipos 2017
 Nkam Pondi Pondi


LINENGE LI SÔÑ



LINENGE LI SÔÑ

1)                      Sôñ i nta
2)                      Sôñ i yé libôm
3)                      Sôñ i yé i jiibe




Yaônde, 29 maye sép 2018
Nkam Pondi Pondi


SÔÑ




SÔÑ


1)    Kondoñ :yom i nlet, i nyo bé nkwade.
2)    Matjel: lisalal li gwôô li tôbôtôbô.
3)    Matumb: wom i ba ñé nd ba nwas le ba mbel bé bijek to yom ipe. Ngéda i ntagbe ndi ba kahal sômbôl sal mu. Hanyen ba nsal ngim bijek (matop, hiônde). Matumb map.
4)    Matôp: ba ntôp ngim lipan inyuu i sal wom.
5)    Mpuye: ngim ond i nkôp maye ma sép.
6)    Hilônde: ngim nop i.
7)    Njéba: wom ba nsal hiônde ingéda mbéñ.
8)    Hikañ :hiañngaa i nkahal telep.
9)    Dipos: ngim nop i.
10) Biôôm: ngim nop i.
11) Mayesép: ngéda sép i mbôdôl.
12) Libui li ñyéé :kai i I nkaha lwandi.
                   Ngéda i nlama hôla mut i kônde nigil inyuu i bana pék,
                    yi yosôna inyuu i yi maliga. Jon man mee a nlamyi ôt
         minsongi mi ngéda ibale bo ndi a ngwés ba kunde.

                                     Yaônde, 08 matôp 2006
                                     Nkam PONDI PONDI
                                     http://antoinepondipondi.blogspot.com


HIÔDÔT




HIÔDÔT

 Hala a yé ngim yom i yé i ngii i i mbay ni mapubi ndi i nennge kikii ngim liton i mbay i mis ma mut i téé bilôñ tole ni ngim bikei. Tjôdôt di nti mapubi.

Inyuu i yi bay i hiôdôt, u nlama yi libim li mapubi a mpémés ni liké li yé ipôla yoñ ni i hiôdôt i. Hiôdôt hi ngwé ingéda ngandag manjiñ ma hôk (ngandag mbot malép téntén) ma mbôdôl kwo ni  bomede  ni njel ngusi. Libogdaga lini li mboñ le dibot di manjiñ ma hôk di mbéna tôôma ni mbôm ngwéé, hala a mboñ le njiñ i hôk i nlék. I sôk, mbot malép a nlék  ngandag inya, i yé le dibot tjéé ingéda da tôôma bo ni bo, da him habé haa ndi ba gwañna inyuu i yila njiñ hôk ba nsébél le hélium. I lék i mpam munu i nson unu hon i mboñ le hiôdôt hi mbay.

I lék i i mpôna lilôs li yom i i gwé mbot malép. I kôndba lék ini i nkônde linyunge li njiñ hôk le i kwo bañ ni njel ngusi. Hanyen njiñ i hôk i waa libogdaga. Jon ingéda hiôdôt ha bana ngandag manjiñ ma hôk bi bôdne, ha hoo ligis mo inyuule ingéda hiôdôt hi  keñep ngandag, ha gwés nog lék inyuu i boñ le hi kwo bañ ni njel ngusi. Ingéda hiôdôt hi nlék hala a mboñ ho le hi ligis manjiñ ma hôk. Ingéda hiôdôt hi nligis manjiñ momasôna ma hôk, hi mbôdôl sune ndi hi kahal siip. Yom di nyi, yo ini le, jop tole hiañngaa li yé soso hiôdôt. Tjôdôt di nyiinga. Tjôdôt di nke liké. Inyuu i tehe liké jap, u nlama bana biléman bi ntehe haa.

Bôt ba nhoñôl le tjôdôt di nla kena niñ i mut. Jon u nog le: hikii mut a gwé i héé hiôdôt. Môi ma tjôdôt:
Likek li njok
Kipis pand hôdôt
Kisenge kéga
Mbénd i hônd
Bon ba nyuu
Me sôli metama
Jas li ngan
Nwa sôñ i ke ni bisu

Jon u tééda le, tjôdôt di ngwé, di niñ, di nwo.     
Njiñ hôk: gaz
Mbot malép:Hydrogène
Ibot:atome



Yaônde, 18 hilônde 2000
Nkam Pondi Pondi
http://antoinepondipondi.blogspot.com
Dibot: atomes
Ngusi:gravitation


jeudi 20 décembre 2018

JÔÑ MUT




Ñ MUT

Di nla kobol i buk ini ni kal le  hala a yé mut ngi yi , mut ngi pék. Jon u nok le : jôñ mut i nyi bé le mbegee i nyét. Hala wee ibale bo ndi mut a yé jôñ, to ba mboñ nye béba, a nyi bé  inyuule a nyi bé segel longe jam to béba jam.

Ndi a yé mu. Jon u nok le : jôñ mut i loona ntet ka. Hala wee i mut bôt ba nhoñôl le a yé jôñ, a nla  boñ tole a nla pot banga jam, bôt ba yanak ndigi. Mu i njel i nyen u nok ki le : jôñ i nyi jam. Hala wee i mut bôt  ba hoñlag le a yé jôñ, a nyi jam, a nneebe habé le mut a lôg nye.

Yaônde, 07 dipos 2017
 Nkam Pondi Pondi


MÔI MA TJÔDÔT





MÔI MA TJÔDÔT


          1.    Bon ba nyuu
          2.    Jas li ngan
          3.    Kipis pand hiôdôt
          4.    Kisenge kéga
          5.    Likek li njok
          6.    Mbénd i hônd
          7.    Me sôli metama
          8.    Nwa sôñ

                                                                             Yaônde, 22 maye sép 2018
                                                                  Nkam PONDI PONDI
http:// antoinepondipondi.blogspot.com
 
 


IYEBA MUT



IYEBA MUT

 Di nla kobol i buk ini ni kal le hala  a yé mut ngi bana nkus , ngi bana bigwel moo. To mut a yep laa, a nla ndigi bana ngim yom i nhat mut u gwéé bée. Jon u nok le : a yep ni kii ? a yep ni jis li mbôngôô.


Yaônde, 07 dipos 2017
Nkam Pondi Pondi