vendredi 18 octobre 2019

KÔHÔL KÔHÔL



KÔHÔL KÔHÔL

Hala a yé kon u nlôl i ntén himamana pog i niñ yada. Kôhôl i yé kon u nnoña. I kon unu i nla tihba bisaha, ditam, minla, koo nyuu, laakôp i boña ni poños nkak, bihés i ke bisu.

Ingéda mut a nkon kôhôl kôhôl, i homa himamana pog i niñ i ntihba nyuu yéé, i homa nu a mbéna nud.

Kon i kôhôl kôhôl i tabé longe kon inyuule ibale bo ndi u ntibla bé, u nla wo. Jon u nlama ke mambéngba inyu i boñ le ibale bo ndi ba nléba le u nkon kôhôl kôhôl u hoo yoñ bee bi matibla ni ki le u yén habañ i ti i bôt inyu i lôôs bo i kon unu.

Inyu i boñ le u kon bañ kon kôhôl kôhôl, u nlama ke i ndap matibla le ba kep we.
I jam lini li nlama bôña ingéda u ngwal man. Jon ibale bo hikii man a yé a gwéé ba kep nye hala a boñ le kon u kôhôl kôhôl wa ba i ntôl habé.



YAÔNDE, 19 kondoñ 2007
Nkam Pondi Pondi
http://antoinepondi.blogspot.com



KII I YÉ MBÔÔ ?



KII I YÉ MBÔÔ ?

Kon u yé ngim sañ. Mut a mbôôp ingéda a nsôô bé kon wé. Jon u nog le : u sôô kon, u wo wo. Hala wee u nlama kal mut matibla i yom i ntéénga we. U nlama neebe i kon mut matibla a nléba we. Jon mut a mbôôp ngim kon, ngim jôhge, ngim lem i ke ni bisu. Mut a nla mbôôp ingéda mut a ngwés nyemede ni mut wé libôk. Mut a nlama bana bot-ñem ni mut matibla ni i bee mut matibla a ntiina nye.
Mut a mbôôp ingéda a nog bé jôhge minsôn to i pes mahoñol, ingéda mut a ntjél nyemb le niñ i ngi konog nye ngôñ. Ingéda mut a nje bilonge bi bijek nyuu yé i mbat nye le a nlel bé balal ba ndamba (bijek bi minsôn, bijek bi bombo, bijek bi mahoñ, bikai, minso, môô ni bitatam) .
Yaônde, 02 matjel 2009
                                                     Nkam Pondi Pondi
http:/antoinepondipondi.blogspot.com


NDÔN



NDÔN

Hala a yé ngim kon i noñña, i nlôl himamana poga i nin i nsoñ.
Ndôn i boñ le u gwé mbabla nyuu. Laakôp ikété jôl, i nyo to minla i tina ño sii. Mônga ma nla sôhge we i ke ni bisu.
Ndôn i noñña ni i njel ini le i nla kon ngandag bôt i ngim mbog, i ngim loñ to i ngim biloñ. Jon bôt ba nlama yéñ le ba hoo tibla ndôn i pes i bee tole i pes i likepba. Ndôn i nla nola. Jon u nlama noye inyuule u nog waa.
Ndôn i yé ngandag mintén. U gwé ndôn dinuni. I ndôn ini i nla kon bôt ba binam. I nla ki nol bôt ba binam ingéda bôt ba nje to tihba dinuni di nkon ndôn. Ndôn ngôi i nla nol bôt ba binam ni i njel ini le ibale mut a nkon a nlama hoo tibla tigale a lôôs i ndôn ini bôt bape.
Mut a nkon bé ndôn ngôi ibale bo ndi a nje ngôi. Ndôn ngôi i nol mut inyuule himamana poga i niñ i nsoñ hi ngwal hi ndôn ini hi mpôna himamana poga i niñ i nsoñ hi hi ngwal ndôn mut binam.
Mut a nlama bé waa nigil inyuule yigil i nhôla mut le a ba ngwélés ni le a niñ longe.
 
Yaônde, 28 matôp 2009
Nkam Pondi Pondi
http://antoinepondipondi.blogspot.com


Ti


Ti

Hala a yé ngim kon i boña. Ngim bipog i minkañ mi boña ingéda bi nsal habé longe, woñ mi mboñ le mut a nkon ti ni i njel ini le yi i yé nimil nye, a nyi habé ngwel nyuu yé i ke ni bisu.
Kii i mboñ le mut a kon ti? Ibale bo yom i bémb ño ni ngui, hala a nla tihba boña, ni mut a mbôdôl kon ti. Ibale bo ndi njiiha i gwé mut, i njiiha ini i nla heñel libag li minkañ mi ño ndigi wee ba njubus mbôñ ikété nyuu mut. Mut a nla kon ti, ibale bo ndi a nkon nut i laakôp i boña ni i poños nkak. Ibale bo ndi bagwal ba nkon ti, man wap a nla kon ti. Hala wee ti i nla kon mut i njel nkañ.
U tééda le mut a nla bé kon ti ibale bo ndi a tihba likeñ li mut a nkon ti.
Ibale bo ndi u nkon ti, u ke bañ i pañ bee malép, i pañ hié, i pañ lép, u nyo bañ maog, u bet bañ i ngii i ke ni bisu.
Ibale bo u nkon ti, u tehe mut matibla nu a tiina we bee inyuu i boñ le u kwo bañ ti.


Yaônde, 16 dipos 2008
Nkam PONDI PONDI
http://antoinepondipondi.blogspot.com



BISESEMA



BISESEMA


        Hitjo ndeet hon i mbañ bisesema. Bisesema bi nsal i nyuu mut tole i ngim ba homa ba nyuu mut. Matjél mon ma mbegee bisesema i nwaa bi nke i sal.
  
        Yô, ibabana, nsôn i ntat kon i bombo ni libind gwon bi mbañ bisesema.

         Yô i yé isi boña, nyen a mbañ bisesema i linañ ni bisesema i kônde bombo matjél.

          Ibabana i yé bisu bi ngodol, nyen a mbañ bisesema i boñ le minsinga mi minkañ mi nsal ikété nwee.

           Nsôn i ntat kon i bombo i mbañ bisesema ba nsébél le insuline. Ingéda u nkon kon i bombo, bisesema bini le insuline gwon ba ngwélél inyuu matibla.

           Libind li mbañ  bisesema bi mbôô. Manum ma munlôm. Inyuu mudaa, gwom gwé bi mbôô bi nyodne nsañ matjee bi kéyi nye i nwel isi libum.

            Ibale bo ndi u nkon, ba nla tibil we ni bee bi bisesema.
         Tééda longe : bisesema bi yé gwom bi ba nsem, le bi ñoo , bi num, bi bot matam. Hikii yom i niñ, i gwé gwéé bisesema hala wee niñ i nla bé ba ibale bo bisesema bi tabé.

                                                                    

                                       Yaônde, 03 njéba 2006
                                        Nkam Pondi Pondi
http://antoinepondipondi.blogspot.com





MANUM



MANUM

            Hala a yé yom i nkuli i i nlôl libind ndi i gwé mangôdô ma manum.
            Ingéda lingôdô li manum li njôp litjee li mudaa nyen mudaa a nembee. Ndi mangôdô ma manum ma nla jôp i nlélém ngéda litjee. Hala a mbéna nene i ngim binuga. Inyuu mut binam, hala a ngwal mahas.

            Lingôdô li manum li yé pog i gwal i munlôm ni balôm ba binuga, i gwé ño ni nwel i i nhôla liké jé.

            Munlôm a nla gwé le manum méé ma gwé bé mangôdô ma manum. Munlôm numpe a nla gwé le mangôdô méé ma manum ma nla bé ke ngwé inyuu i jôp litjee li mudaa. Bi nwo i njel. Ngim makon kikii dikola di nla boñ le munlôm a bana habé mangôdô ma manum tole mangôdô méé ma manum ma bana habé ngui.

            Ngim biloñ i ntééda manum ma bôlôm inyuu i némbaha ngim bôdaa. Yigil i manum i nla hôla le i man a gwéé a bana bañ ngim makon. Hala a mbôña inyuu bôt ba binam ni inyuu ngim bilém, ngim bie ni ngim tjobi.



    Yaônde, 17 dipos 2006
    Nkam PONDI PONDI
                http://antoinepondipondi.blogspot.com




KON MAÔÔ



KON MAÔÔ

Lelaa u nla yi le u nog bé longe ni maôô moñ ? Ingéda u mbédés kiñ nkuu mahop tole kiñ nkuu bititii, ndi i bôt ba yé we i pañ ba nog le i mpot ni ngui.
Ibale bo u mbat bôt hikii ingéda le ba tiimba kal we i yom ba mpot. Ibale bo u mbéna kañ mbom, tole u nyiibe, tole u nsét ño inyu i nog i mut a mpôdôs we. Ibale bo i yé we ndutu i nog i yom i mpôda ingéda bôt ba kôdi libai tole ingéda u yé i mbôm sabe, tole i boma ni mawanda moñ. Ibale bo u mbéna bat bôt bape le ba kal we i yom i mpôda.

Di nlama tééda maôô més longe inyuule hala a yé kimasoda le mut a nog mam momasôna ma niñ ni maôô méé. Di nlama jôwa ô kikii ini nyu i pe to ngélé yada i ngim sondi. Jon di yén bañ i homa makiñ ma mbet i ngii i lel balal ba ndamba.


Yaônde, 20 biôôm 2002
Nkam PONDI PONDI
http://antoinepondipondi.blogspot.com