lundi 23 mars 2020

WOO U NSON



WOO U NSON

Yaônde, 04 matumb 2020
Nkam PONDI PONDI
http://antoinepondipondi.blogspot.com
 
         Di nla kal le hala a yé mut a nyi nson wé, a gwéhék ki wo. A bag a gwé i jéé libôñôl  li nson. Hala wee nson wé i nlémél nye, i nlémlak ki bôt. Jon a yé ngim ndémbél inyuu nson wé a nsal. Hala a nlôl liniglak, lisalak  ni linômôl a nnom i nson a nsal.

lundi 2 mars 2020

PAT MUT



PAT MUT

Di nla kobol i buk ini ni kal le hala a yé mut a yé bôs ni hemb.

Yaônde, 21 dipos 2017                  
Nkam Pondi  Pondi
                                       http://antoinepondipondi.blogspot.com





LIHAA I LOÑ MEE



LIHAA I LOÑ MEE

Manyuñ tole libé jada= hala wee ni nyuñ libé jada.
Manké= hala wee mudaa wada nyen a nkém bé, nyen a ngwal bé.
Maaisoñ tole man tata= hala wee ni yé isañ wada banyañ ibaa.
Ñôô= hala wee ngond yoñ tole manyuñ woñ nu mudaa.
        

Yaônde, 21 kondoñ 2019
Nkam PONDI PONDI
http//antoinepondipondi.blogspot.com

TÉN HILÉMB



TÉN HILÉMB

            Di nla kal le hala a yé maliga ma nlôl mut i kété matihil ma ñem inyuu i ti mapubi i ngim jam tole i boñ mbôgi i ngim jam.
         Ba nyil mut i tén yé hilémb. Hala wee ba nyil nye i kété lipodog jé li maliga. Hala wee u nyi mut libak jé i kété maliga.
        

Yaônde, 14 matjel 2020
Nkam PONDI PONDI
http//antoinepondipondi.blogspot.com

HIPIGA



HIPIGA

            Di nla kobol i buk ini le hipiga ni kal le hala a yé lipôdbege li mamañ le hala a yé ligwéyak.
         Hala a nla ki lôl mut le likek li nyodi nye, li nyék hôk.
        

Yaônde, 13 matjel 2020
Nkam PONDI PONDI
http//antoinepondipondi.blogspot.com

NJÔHGE I BÔBÔG TOLE MUT BÔBÔG I NSILA NYE



NJÔHGE I BÔBÔG TOLE MUT BÔBÔG I NSILA NYE

            Hala a yé yom i i nti mut njôhge i bôbôg manonga ma bihés. Mut a nla bé telep, a nla bé yén. Kon won u mboñ le bôbôg i nnut mut. Ha i nya ngéda ba nlama bénge mut kété yé bôbôg, ndi ba yi i kon i nke bé.
        

Yaônde, 13 matjel 2020
Nkam PONDI PONDI
http//antoinepondipondi.blogspot.com

LILÔM



LILÔM

            Di nla kobol i buk ini le lilôm ni kal le hala  a yé likoda li bôt. I bôt bana ba nhaa inyuule ba yé litén jada.
         I ngéda u nok le nuga lilôm hala wee i nuga ini i nla ndigi jéba i bôt ba yé litén jada.
         Lilôm a nkobla ki le liligis.

Yaônde, 13 matjel 2020
Nkam PONDI PONDI
http//antoinepondipondi.blogspot.com

BILOK



BILOK

            Hala a yé ngim kon i yéne i hu. Hala wee yopm i nyém mut i hu. I ngéda a nje yom i, i yé be tole ngim mahindi. I yom i, i nték bibot mu minla. I ngéda bi mal ték, bi mbédés we ñem, libum li mbet we, li ômôk kikii biloo. U nañal bé, u nhéb bé longe. I mbéna gwélél makog ma mbay.
         U nlama tehe mut matibla.

Yaônde, 13 matjel 2020
Nkam PONDI PONDI
http//antoinepondipondi.blogspot.com

I SÔMBÔL LIPÉMBA



I  SÔMBÔL LIPÉMBA


            Di nla kobol i buk ini le sômbôl ni kal le hala a yé i yéñ tole i bana njômbi i bana ngim yom tole ngim jam tole i gwel ngim jam tole ngim yom.
            Di nla kobol i buk ini le lipémba ni kal le hala a yé ngui i njéle ini ngui i pe . Jon u nok le: pôndôl i yôñlag i janda. U nogok ki le: a pémlag i bobot ndi a koogaga.

            A man mee, a ngond mee ni nlama bana minkuu mi bitidii inyuu i boñ le i bon ba mee ni bingond bi mee bi yé ni nkoñ hisi ba laa tehe bitidii bi bi mpot hop u mee, bitidii bi ñañal mbog mee, mam ma loñ mee i ke bisu. Hala a mboñ le i man mee tole i ngond mee  i tabé i loñ mee, a nhôya bé hop u mee to i mam ma ntagbe i loñ i mee ni i mam ma  mbôña i loñ i mee tigale ni ba kikii bitii bi baa bi lal biti bi baa, bi yi bé be kel. Jon u yi le biyihne bi yé tik jam. U nlama yéñ le u ba ngwélés i loñ yoñ.

            I ngéda u nyi mam ma loñ yoñ, bôt ba nti we lipém. Jon u nok le: masôôbe u béé i ti yoñ. U yéñ bañ le mut a gwés we. Banga jam i yé le mut a ti we lipém inyuule u mbégés mbog yoñ, base yoñ, hop woñ i ke bisu. Jon u nok le: njok   i  keneg,  i  yégék  matin. Ibale u nyi bé ngim jam tole ngim yom, u kee u tehe i mut a nyi i mam mana le a ntoñle we mo i hop u mee. Jon u nok le: man kaa a noga hee, wee a mbada. U nogok ki le:  yi i ngi kônde i ntek bé mal.
Di nyi le Bakana  ba Mbenge ni Bakana  ba base i baôm mbom isi ba bi nuñul basôgôlsôgôl bés  kikii minkol. I jam lini li bi nom mbôgôl  i tan i nwi.  U yoñ makidig le  wa  ba habé nkol u Bakana ni i njel  ini le  u bana lipémba, hala wee u loo Bakana ba Mbenge ni Bakana  ba yé i base i baôm mbom isi ni  likot joñ  li masangô. U nlama yi le mut bisu i nkoñ biték a béé Nhindô, hala a yé mbôgôl i na dikôô  di nwi. U hôya bañ i jam li  Bakana  bana ndi  u yi le  basôgôlsôgôl boñ bon ba  béé Égiptô kwañ, bon ba yé  loñ  i bisu i yi le Hilôlômbi a yé wada, bon ba yé  loñ i bisu i bot matila, bon ba  yé loñ i bisu  i yi mbog, hala wee minsongi, liyi  tjôdôt, liôt minsongi  mi ngéda, i bot nkalngéda, i bot mangand, i yi matibla i ke bisu. Jon u nok le: mbog  i yé  lép i ntep bilos. Jon mbôgôl i tan i nwi i kété mbôgôl i na dikôô di nwi hala  a yé himamana jam noñnaga ni ngéda i niñ i mut. Matila basôgôlsôgôl ba  bi yigle bés ma yé manyii. Di nlama tém mu. Jon u nok le: tém témék, hulul hi huulag.

 U nogok ki le: mbog i nyibil bilap. Jon u nok ki le ta a kal me le. Hala wee ibale u nke bé i kand mbôl ni isoñ, u mbol nleñ  i nyôl ni pahge. U nogok ki le : maange a nke bé likand mbôl ni isañ a nhañ bé le a yiga  bol mbay ni pahge. Hala wee u nlama bé waa yigil ni i yi bilôg bisoñ. Minhindô mi ñôô bisélél i len ini.

            Ibale bo u gwé bé njômbi ni ômsiñ wa ke bé ni bisu. Wa pa bé ño inyuule u gwé bé yi to pék. Jon u nlama bana makénd ni i mam u ngwel. U nla ndigi boñ i jam li, i ngéda u nyoñ ndémbél ni i bôt ba pôna we. Hala wee bon bés ba nlama tehe bitidii bi mintôô nwés mi bôt, bitidii bi banga yés i bôt, bitidii bi mambog més, mapôô més, malép més, lingwañ li hisi hés ni i gwom bi yé mu, kikii bo mpuma, gôl, bup, kalasin, mamuna i ke bisu. Bon bés ba nlama tehe bitidii bi ñunda mapan més, binuga gwés i ke bisu. I ngéda u gwé sômbôl lipémba, we nyen u ñôt mahoñol moñ lelaa wa gwélél lingwañ li hisi hoñ, kii wa boñ ni lingwañ li hisi hoñ, wa sal laa lingwañ li hisi hoñ, i mbee nseñ i loñ u  ntehe inyuu lingwañ li hisi hoñ i ke bisu. U nlama yi le : mahôla ma mbôk bé bag ni ki le malép ma njagi ma nlamb bé nsôk. Ndi a man mee, a ngond mee u ñee kii ni bilôg bisoñ ? Nseñ woñ u yéne hee ni bilôg bisoñ ? U nsañ kii ni bilôg bisoñ? U nlama bé hôya le bôt ba kôba ba  bi bot i yom ini le yum. Jon u nok le : diuuna di yé di kotba di puuwe ndi di sés njok.  U nla bé bana tohi wetama. I gwom di nla bé bañ, di nyoñ bakén ba bôt le ba bañ gwo i loñ  yés inyuu i boñ le bon bés ba nigil i bañ i gwom bi. Ni mbok laa mam ma nan? Ni nyônôs likak li nan inyuu i jam ni nneebe? Jon u nok le : a légék u jek, a hol u je kuunjañ. U  yi ni le : nkekeba a nkep bé nyuu yé. Jon niñ i ñane bés le di sal ntôñ. Inyuu hala nyen u nok le : woo wada u nkañ bé jomb. Jon di mlama ôô biséléél gwés, di nlama bañ bee gwés, maog més, di nlama sal bijek gwés ndi di nuñul bisélél gwés, maog més, bee gwés, bijek gwés ni biloñ bi nkoñ hisi. Di nlama yéñ i bana môô ma njap, môô ma mbôndô, môô ma bipiya, môô ma kaga, môô ma lañ i ke bisu inyuu i bot minson ni i nuñul i môô mana ni nkoñ hisi. Di nlama bot minloñ mi nyunga inyuu i boñ le bon ba mee ba sombok nkus, ba nuñlak ki nkus. Hilôlômbi a bi ti bés gwom bi yé nseñ inyuu niñ yés. Di ôbôs bañ i gwom bi. Di waa bégés ni gwés gwom bi nlôl bakén ba biloñ. Jon u nok le: mpot bindéé a gwé bé lipém i nloñ yé. U nogog ki le: lingwo li mbai yada li nnepna bé.  

            I mam mana  mon ma mboñ  bés le di gwé bé mahoñol ma lipémba. Di yé ngandag i ngim  homa, i ngim tison, i ngim homa nson, i ngim nlôñ, i ngim ntôñ, bôt ba yé ndék ba ñane bés.  Di yé ndék  i ngim homa, i ngim tison, i ngim ntôñ, i ngim nlôñ, i ngim homa nson, i bôt ba nloo bés nsongi ba ñane bés. Ndigi inyuule di gwé bé sômbôl lipémba. I bôt ba nloo bé bés nsongi i bôt ba nlôôs bés mahoñol map inyuu i boñ le di nneebe ane yap, di niñ isi ane yap, le di bana bañ mahoñol to ngôñ i pa ño, yom di tehe ndigi nseñ wap. Hala a yé gwét bi mahoñol. Jon u nok le: jam u nwél, u nyôs nyuu. Inyuu i bana lipémba u nlama nigil i bôt ba nkéñ we le u bana lipémba. Jon u nok le: Puunjé Bingan nye me tjél nsohi ma niñil i kii ?   U nogok ki le: ngwégwét man lôg Basangén a ba ke i jo gwét biloñ, a yi bé gwo ndi a yik makanda. I nwaa u bana lipémba u yi  le loñ ititigi i jôlag gwét likenge. Hala a hôla loñ mee i semba manoodana ma mam inyuule loñ mee i nyi bahoma bakén ba biloñ ba gwééne bé ngui.

Yaônde, 10 matjél 2020
Nkam PONDI PONDI
http://antoinepondipondi.blogspot.com



mercredi 29 janvier 2020

A MBAÑ BÉ JAM


A MBAÑ        JAM

Di  nla  kobol  bibuk  bini le a mbañ bé jam ni  kal le hala a yé  mut a  n kon bé woñi,  mut a  nke ni bisu ni i jam a nkal le a mboñ.
Di nla ki  kal  le i ntén mut unu  i yé lôs mut .

                                                                       Yaônde,  21 kondoñ 2020
                                                                          Nkam    Pondi  Pondi
                                                 http :// antoinepondipondi.blospot.com

LIMBALA



LIMBALA

 Di  nla   kobol  i  buk ini   le  limbala  ni kal le hala a yé bôdaa ba gwé nlôm  wada.  Hala wee i  bôdaa  ba,  ba nke libii  yak    nlélém  nlôm  ndi   ba  bak sega . I bôdaa  bana  ba kôli  bisu bi nlô  wap. Hala wee to  wada a nlel bé  nuu . Jon  u nok le : limbala  li baa li nkok bé ngog  yada.  Hala  a mboñ bo le ba  mpééna inyuule  hikii wada  mu,  a  ngwés  le nyen  nlôm a bénge.

                                                                       Yaônde , 21 kondoñ 2020
                                                                          Nkam    Pondi  Pondi
                                                 http :// antoinepondipondi.blospot.com


ÔMBÔP


ÔMBÔP

Di  nla kobol i  buk ini le  ômbôp ni kal le hala a yé  mut a mbok nyuu  inyuu i boñ  le yom  yokiyo i téénga bañ  nye .  Hala a nhôla nye  i yi  bok mahoñol   inyuu  i yom a nsômbôl  boñ.   
                                                   
                                                                       Yaônde,  21 kondoñ 2020
                                                                          Nkam    Pondi  Pondi
                                                 http :// antoinepondipondi.blospot.com

MAHOÑOL MA NWEE



MAHOÑOL  MA   NWEE

Di  nla kobol bibuk  bini le  mahoñol  ma   nwee  ni kal le hala a yé i tibil  bog mahoñol i kété  nwee le u nhoñol   habé yom  i pe ndigi i yom u ntep le  yon i yé  we ño buk .
         Mut   a   ñômbôp , a bok    i kété    mam  a nsômbôl le a kobol  tole  a mboñ. I yom a  nléba, a nlôôs yo  bôt  bape. 


                                                                       Yaônde,  21 kondoñ 2020
                                                                          Nkam    Pondi  Pondi
                                                 http :// antoinepondipondi.blospot.com


HOMA A NKWO TUDUG


                                 
                           HOMA     A  NKWO   TUDUG


Di nla kobol  bibuk bini  le homa a nkwo tudug  ni  kal  le hala  a yé  ngim homa nyuu  mut  a nok  habé jôhge  to  ba    ñôm  ndondok  ha i homa nu.
          Hala wee minkañ mi njôhge  mi nsal habé . Hala a yé ngim kon  i mbat matibla.

                                                                       Yaônde, 21 kondoñ 2020
                                                                        Nkam    Pondi  Pondi
                                                 http :// antoinepondipondi.blospot.com